Beroepsverenigingen

 


 

 

INDEX BEROEPSVERENIGINGEN:

 

 

 

 



 

Op deze pagina wordt verder een kenschets gegeven van de voor psychiaters en psychotherapeuten belangrijkste - landelijke - beroepsverenigingen.

 

 

Het gaat om:
1. De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP),
2. De Nederlandse Vereniging van Vrijgevestigde Psychotherapeuten         (NVVP),
3. De Orde van Medische Specialisten (OMS)

 

De stellingname van deze verenigingen wordt gekenmerkt door bereidheid tot coöperatie met beleidsmatige en financiële machthebbers.

 

Wij beleven turbulente tijden. Grofweg kan gesteld worden dat wij sinds het vallen van de Muur, dus sinds ruim tien jaar, in een wereld leven die grotendeels gedomineerd wordt door kapitalisme, neo-liberaal ideeëngoed en mondiale informatisering.


De beheerders van grote kapitalen maken de dienst uit. Verzekeraars behoren hiertoe. De Nederlandse politiek, ondersteund door een machtige staatsbureaucratie, heeft de machtsontwikkeling van de verzekeraars over de gezondheidszorg door wet- en regelgeving toegelaten en gestimuleerd.

 

Op het niveau van de individuele psychiater, psychotherapeut en arts is sprake van toenemende ontmachting. Het individuele oordeel van de professional dreigt irrelevant te worden. Toenemend ligt het accent op gestandaardiseerde, centraal geïntroduceerde werkwijzen. Artsen en psychotherapeuten worden gereduceerd tot onpersoonlijke en vervangbare uitvoerders van handleidingen. Verplichte deelname aan informatiseringsnetwerken zal een correcte uitvoering van de voorschriften tot in de details kunnen afdwingen. Met (economische) uitsluiting als stok achter de deur.


Helaas hebben de beroepsverenigingen (Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, Orde van Medische Specialisten, Nederlandse Vereniging van Vrijgevestigde Psychotherapeuten) de staat en de verzekeraars weinig in de weg gelegd.

 

Een veel gebruikte redenering hierbij luidt dat men beter actief kan coöpereren dan de ontwikkelingen passief ondergaan. Deze rationalisatie lijkt op die van de Joodsche Raad. Gaandeweg zijn de beroepsverenigingen zich gaan voegen naar de belangen van de beleidsmatige en financiële machthebbers.

 

De beroepsverenigingen en de bureaucraten zijn dezelfde taal gaan gebruiken. Hun gedepersonaliseerde en niet- of half begrijpelijke literaire producties zijn inwisselbaar.

 

Het is slecht dat de beroepsverenigingen de professionele zelfstandigheid van haar leden als fundamenteel uitgangspunt lijken te verlaten. De leden van de beroepsverenigingen hebben zichzelf en hun vak een slechte dienst bewezen door dit toe te laten.

 

De beroepsverenigingen worden gekenmerkt door toenemende professionalisering. Dit betekent dat de zware bureaustaven een interne machtsfactor van betekenis geworden zijn. (zie: Hoe DBC's werkelijk ontstaan zijn) De OMS wordt grotendeels door de staat gefinancierd. Het automatiseringsproject PARTS van Psychiatrie en Kwaliteit (P&K) wordt volledig door de staat betaald.

 

Wij menen dat een moeilijk aanvaardbare afstand is ontstaan tussen de gewone leden van de beroepsverenigingen en hun bestuurlijk-verambtelijkte top. Sommigen van ons menen zelfs dat voortzetting van het lidmaatschap schadelijk is omdat het voeren van interne oppositie op dit moment uitzichtloos lijkt en men door lid te blijven de suggstie kan wekken het gevoerde beleid te legitimeren.

 


1. Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie

 


Een van ons (K.M.) schreef na beëindiging van zijn lidmaatschap van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (o.m.) het volgende: "Het is triest ook formeel de band door te knippen en mij op deze wijze na vele jaren buiten de (op deze wijze) georganiseerde collegialiteit te plaatsen.


Mijn opzeggen is een oordeel. Ik vind dat de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie meer schade berokkent dan goed doet. Ik heb het bestuur laten weten dat zij onvoldoende (effectief) is opgetreden tegen de toegenomen macht van de beleidsmatige en financiële machthebbers, ten koste van die van ons, de beroepsbeoefenaren.

Bijvoorbeeld:


Zo is aanvaard dat vrijgevestigde psychiaters van vijfenzestig jaar en ouder van AWBZ-financiering zijn uitgesloten. De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie heeft de belangen van oudere leden, na decennia lang trouwe contributiebetaling, niet willen of kunnen verdedigen. De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie maakt zich medeplichtig aan leeftijdsdiscriminatie.

 

Ook ging de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie akkoord met de Meerjarenafspraken zoals begin 2000 gemaakt door Orde van Medisch Specialisten (OMS) namens de vrijgevestigde psychiaters met de Staat der Nederlanden en Zorgverzekeraars Nederland (ZN), waarover nauwelijks discussie heeft plaatsgevonden en die op onvoldoende democratische wijze tot stand zijn gekomen. Ten onrechte was de OMS door de Staat als "representatief orgaan" aangewezen. Deze afspraken hebben verstrekkende negatieve gevolgen voor de dagelijkse psychiatrische praktijk.

 

Ik zie niets goeds en veel slechts in DBC's, voortvloeiend uit deze afspraken. Dit is kookboekgezondheidszorg met informatietechnologisch gecontroleerde en afgedwongen receptuur. Met inventieve en creatieve geneeskunde heeft het niets van doen, met bureaucratisering en externe sturing alles.
Ik vind dat geen der projecten van Psychiatrie en Kwaliteit (P&K) , eveneens voortvloeiend uit de Meerjarenafspraken, met kwaliteitsbevordering van doen heeft, in tegenstelling tot wat de naam suggereert.

 

P&K is een tussenhangsel tussen de OMS en de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie , en wordt volledig gefinancierd door de overheid.

 

Verwerpelijk acht ik het belangrijkste project van P&K, PARTS  genaamd.
PARTS, van harte door de voorzitter der Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie aanbevolen, is een door de Staat gefinancierd computerproject, waarbij het de bedoeling is dat de complete medische dossiervorming van de psychiater op een centrale computer wordt opgeslagen en alleen on-line door de psychiater te raadplegen is. Dus niet meer off-line. Dit betekent een onaanvaardbare delegering van het beroepsgeheim.

De psychiater kan het geheim blijven van wat de patiënten hem of haar verteld hebben niet meer persoonlijk garanderen. Anderen kunnen gemerkt of ongemerkt en legaal of illegaal toegang tot de centraal opgeslagen gegevens krijgen.

 

Ik ben tegen protocollaire geneeskunde. Ik heb ook bezwaren tegen de minusvariant hiervan, de zogenaamde richtlijnen. In het huidige tijdsgewricht van toegenomen verzekeraarsmacht kunnen deze makkelijk worden omgezet in dwingende protocollen. Ik heb niks tegen behandelingsadviezen: de medische literatuur sinds Hippocrates staat er vol van.

 

De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie heeft zich niet effectief verzet tegen de beperking van de AWBZ-verstrekking psychotherapie van 90 tot 25 zittingen. Het aanspannen van een kort geding nadat de Tweede Kamer hiermee akkoord was gegaan was onzinnig. Dit had slechts ten doel de sterke interne oppositie tegen het bestuursbeleid te smoren.

 

Mijn bezwaar tegen de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie is dat zij sinds jaren vooral "gehoor" in "Den Haag" zoekt, en daarbij vergeten lijkt zelf een duidelijk standpunt in te nemen. Wanneer men gehoor wil moet men zijn toehoorder behagen, zo lijkt men te denken. Er blijkt dan ook nauwelijks verschil te bestaan tussen de opvattingen der financiële en beleidsmatige machthebbers en die van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie. "

 

 

2. Nederlandse Vereniging van Vrijgevestigde Psychotherapeuten

 

De NVVP gooit het kind - psychotherapie - met het badwater - DBCdering - wég.

 

Amsterdam, 20 oktober 2005: DBC-recrutering en -instructie begonnen: verslag 


Ook het beleid van de NVVP is het beste te kenschetsen als klerk- en systeemvriendelijk volgzaam, windowdressend aan de eigen achterban lippendienst bewijzend maar als het erop aankomt schielijk in het gelid schietend voor overheid en verzekeraar. Dit loyaal meewerken met de financiële en beleidsmatige machthebbers wordt ook volmondig toegeven. Kritiekloos wordt het DBC-avontuur omarmd en voorbereid, er worden in den lande recruteringsavonden georganiseerd waarop de leden kunnen oefenen met het invoeren van DBC’s. Zonder enige openbare discussie over de eraan klevende grote bezwaren, zowel nu als in de toekomst (zie:DBC, Digitalisering, PARTS). De vele verzoeken van een van ons (W.V.) om ook de andere kant van deze medaille te belichten werden stelselmatig genegeerd. Verzoeken om de leden van de vereniging via directe mailings te informeren werden afgewezen. De bestuurlijke top duldt geen geluiden van andersdenkenden.

 

De volgende citaten uit toespraken van de heer Bouman, voorzitter van de NVVP, illustreren het hierboven gestelde.


Tijdens de eindejaarstoespraak op 10 december 2003 zei de heer Bouman het volgende:

 

"Toch is het voor onze beroepsgroep zeer de moeite waard om deze uitdaging aan te gaan omdat dit systeem (bedoeld wordt de landelijke verzameling van gegevens van therapeuten, therapieën en patiënten in de AWBZ) binnen afzienbare tijd geschikt te maken is voor elektronische aanlevering van gegevens en op de wat langere termijn voor een systeem waarbij alle psychotherapeuten voortdurend online kunnen zijn met dit centrale systeem, niet alleen om gegevens aan te leveren, maar ook om via dit systeem hun patiëntenadministratie te doen, hun boekhouding, wachtlijstenbeheer enzovoorts."


Het wekt dan ook geen verbazing dat de NVVP het afgelopen jaar het voor het projekt Psychiater en Kwaliteit ontwikkelde automatiseringsprogramma PARTS (zie boven) is gaan uitventen onder vrijwilligers binnen de NVVP.


Uit een recente toespraak van de voorzitter tot de ledenvergadering van de NVVP op 15 juni 2005 komen de volgende citaten:

 

“Martin Sommer schreef vorige week in zijn Volkskrant-serie "De zorg is een zorg", (ik citeer) "Het probleem is het ‘grand design’ van de stelselhervorming – het woord zegt het al. Technici op het ministerie hebben een pracht systeem bedacht – waarbij het Deltaplan verbleekt – en nu moeten alle betrokkenen zich er naar gaan gedragen. Patiënten gaan switchen tussen verzekeraars, ook al weten ze van hun gezond niet af, verzekeraars moeten netjes concurreren en geen congsies sluiten, ziekenhuizen beter hun best doen en niet teveel fuseren. Op dit alles komt een drievoudige controle." En Sommer besluit: "Hoogervorst mag dan liberaal zijn, hij is net zo’n ingenieur van de samenleving als zijn voorgangers(…). Wat Hoogervorst betreft staat de nieuwe Zorgverzekeringsmens binnenkort op (…). Het ene Sovjetplan verruild voor het volgende."[1][1]
(einde citaat )


De heer Bouman vervolgt:


"Maar er komt nauwelijks marktwerking; wat er vooral komt is een gigantische controlebureaucratie."

(…..)

"Wij zien een hervorming van de gezondheidszorg op ons afkomen – een trein die al niet meer te stoppen lijkt – waarin het voortouw genomen is door neoliberale hemelbestormers die achter de schrijftafel een aantal ‘grote ontwerpen’ in elkaar hebben gezet. De panacee heet ‘marktwerking’ en een onmiskenbare doelstelling (naast de kostenbeheersing) is het terugdringen van de invloed van de professionals. Impliciet en expliciet krijgen de professionals de schuld van kostenoverschrijdingen, inefficiëntie en wat er verder maar mis mag gaan in de gezondheidszorg."

(….)

"Veel dichter bij de waarheid ligt echter de vaststelling dat de gezondheidszorg een speelbal geworden is van steeds kleiner aantal steeds groter wordende bureaucratieën die de invloed van diegenen die werkelijk de zorg verlenen steeds meer als "last" ervaren. Ik schat dat meer dan de helft van de leden van onze vereniging uit de instellingen vertrokken zijn, níet omdat ze een hekel hadden aan het werk, maar omdat ze een hekel gekregen hadden aan de bureaucratie. En het heeft er alle schijn van dat de nieuwe ontwikkelingen daar nog een paar forse scheppen bovenop gaan doen. Steeds meer managers lijken te menen dat de zorg beter verleend kan worden zónder de professionals, op de manier zoals zíj het bedacht hebben en zonder al die vervelende tegenspraken, ambivalenties en weerbarstigheden die de praktijk van de zorg vaak zo kenmerken. Dit gedachtegoed wordt nu al meer dan een decennium gezaaid en er wordt steeds vaker geoogst in de vorm van weerzin én weerwerk vanuit de hulpverleners, die meer dan genoeg hebben van een beleid "over u en zónder u".


So far so good!  De NVVP beziet het slagveld kritisch en je zou warempel gaan geloven dat dit leidt tot het trekken van een grens: tot hier en niet verder!


Maar de voorzitter gaat als volgt verder:
(....)
“Dat alles neemt niet weg dat we in de praktijk van alledag met dit beleid en met deze regelgeving te maken hebben. Het is voor een beroepsvereniging niet voldoende om ons te beperken tot macroanalyses. Op 1 januari a.s. wordt de Zorgverzekeringswet ingevoerd en starten wij met de registratie van DBC’s. Op 1 januari 2007 wordt de GGZ en ook de vrijgevestigde psychotherapie overgeheveld naar het basispakket van de Zorgverzekering en we moeten ons op die ontwikkelingen voorbereiden.
In een bepaald opzicht kunnen we blij zijn met het uitstel van de overheveling naar 2007 en de latere invoering van de DBC’s omdat ons dat – zowel bij de DBC’s als bij de Zorgverzekeringswet – de gelegenheid geeft om eerst even de kat uit de boom te kijken; de grootste chaos komt, naar het zich laat aanzien, daardoor niet bij ons terecht.

 


"De Zorgverzekeringswet is gister (6 juni 2005, red. DeVrijePsych)) definitief door het parlement aangenomen. Er is geen weg meer terug. Dit is een wet met een voorgeschiedenis van ruim dertig jaar, die eindelijk een einde maakt aan de tweedeling in de zorg tussen ziekenfondspatiënten en particulier verzekerden.

 

Ik denk dat de waarheid van de DBC’s is dat niemand echt kan overzien waar we in 2007 naar toe gaan en hoe dat in de praktijk – als de bekostiging eraan gekoppeld wordt - gaat uitwerken.
Maar ook hier geldt dat we er mee te maken krijgen en de NVVP gaat niet tegen windmolens vechten – zeker niet als we niet eens precies weten wáár we tegen vechten. We bereiden een serie van ca. 10 regionale bijeenkomsten voor waar alle leden de gelegenheid krijgen om – gezeten achter een hele batterij laptops – zich de fijne kneepjes eigen te maken van het registreren in DBC’s. If you can’t beat them, join them."


Onbegrijpelijk zijn opmerkingen als: "we gaan niet tegen windmolens vechten, zeker niet als we niet weten wáár we tegen vechten" ?? DBC’s windmolens? zie DBC. PARTS windmolens? Zie: PARTS, Digitalisering.

 

En: “…een wet….die eindelijk een eind maakt aan de tweedeling in de zorg tussen ziekenfondspatiënten en particulier verzekerden.”

 

Hier praat de Voorzitter de Minister na. Het is echter een valse voorstelling van zaken. Inderdaad, op papier wordt de tweedeling opgeheven. Maar in de praktijk zal een veel pregnanter tweedeling optreden dan die welke ooit, lang geleden, tussen ziekenfondspatiënten en particulier verzekerden heeft bestaan. De laatste decennia was die tweedeling echter nauwelijks nog in de praktijk aanwezig. Met het nieuwe zorgstelsel zal een nieuwe tweedeling ontstaan tussen degenen die het zich kunnen veroorloven zich te onttrekken aan de staatsbemoeienis (opgeven van privacy, vervallen van het medisch beroepsgeheim) en zelf hun behandelaar betalen en diegenen die dat niet kunnen. Die laatsten zijn letterlijk aan de heidenen overgeleverd. (zie Staatstherapie, zie PARTS)

 

De NVVP gooit het kind - psychotherapie - met het badwater - DBCdering - wég.

 

DeVrijePsych realiseert zich dat de leden van de NVVP door de NVVP onkundig worden gehouden van wat er werkelijk aan de hand is bij de stelselherziening en de daaraan verbonden DBCdering van therapeuten en patiënten. De NVVP wil niet meewerken aan bekendmaking van de activiteiten van DeVrijePsych. Daarom heeft DeVrijePsych besloten een groepsmailing te sturen naar alle leden van de NVVP. Onherroepelijk zijn er leden wier e-mailadres niet meer klopt of die om andere redenen niet voorkomen in het mailbestand dat ons ter beschikking stond. Voor al diegenen is het bericht ook HIER te lezen.

 


3. De Orde van Medische Specialisten (OMS)

 

 
Een van ons (K.M.) kwalificeerde het beleid van de OMS reeds in 1998 als:

  

"1. Te braaf.


De Landelijke Specialistenvereniging (LSV) werd eind jaren 1980 veroordeeld tot een dwangsom bij voortzetting van de zondagsdiensten. De LSV heeft de keuze gemaakt zich (uiteindelijk) bij dit vonnis neer te leggen. De Nederlandse dokters hebben zich laten muilkorven: bijten kunnen zij niet meer en hun gegrom en geblaf maakt daarom ook niet meer veel indruk. Men kon niet veel anders dan ingaan op gecompliceerde onderhandelingen met de overheid, de verzekeraars en de ziekenhuisdirecties. Het Vijf Partijen Akkoord (VPA), een schadelijke vergissing, kwam tot stand.


2. Te ingewikkeld.

 

Veel leden begrepen de ingewikkeldheden niet meer en haakten mentaal af. Wat bijvoorbeeld te denken van de volgende betrekkelijk willekeurige zinnen uit de "Specialistenbrief" van de LSV juli/augustus 1995, 21e jaargang nr 4?:

"Uit een brief van 26 april 1995 van minister Borst bleek dat VWS ten aanzien van de mutatiesystematiek van mening was dat de gewichten en waarden van de FB-parameters volledig zouden kunnen worden geënt op de lokale situatie. Dit, in tegenstelling tot een circulaire van het COTG van 20 april 1995, waarin een mutatiesystematiek in het vooruitzicht werd gesteld waarbij de drie FB-parameters en de onderlinge gewichten als landelijk gemiddelde door het COTG zouden worden bepaald en vervolgens normatief voor de lokale mutaties zouden gelden."

 

3. Falend bij de financiële belangenbehartiging.

 

Budgetten werden overschreden wanneer daar (van patiëntenzijde) vraag naar was. Terecht verzet de medische ethiek zich tegen het niet beantwoorden van een (terechte) patiëntenvraag. Tariefdalingen waren het gevolg. Een (immorele) belangentegenstelling tussen patiënt en arts werd aanvaard.

Het bruto besteedbare inkomen van vrijgevestigde psychiaters is, rekening houdend met de prijsindexcijfers voor de gezinsconsumptie, in vijftien jaar met 44,5 % gedaald en dus vrijwel gehalveerd. (Toelichting: een zitting psychotherapie, een uur werk, bracht in 1983 ƒ 135,- op, ultimo 1997 ƒ 99,50. Prijsindexcijfer voor de gezinsconsumptie 1983=100, 1997=134.)

Nooit is duidelijk geworden waardoor de budgetoverschrijdingen zijn veroorzaakt. De door de overheid gewenste "verlengde-armconstructie" (psychiaters lieten zich bijstaan door psychotherapeuten) zal hier een rol in hebben gespeeld maar deze werd op 1 april 1994 afgeschaft. De verwachtte tariefstijging bleef echter uit. Er is verondersteld dat tariefsberekeningen hebben plaatsgevonden op grond van het aantal door verzekeraars-uitvoeringsorganen AWBZ gemachtigde zittingen, en niet op grond van het aantal door psychiaters feitelijk verrichtte en dus gedeclareerde zittingen. Grondig onderzoek hiernaar is wel gevraagd maar heeft niet plaatsgevonden. Naar verluidt om "goede relaties met verzekeraars niet te verstoren".

 

4. Niet loyaal tegenover oudere collegae.


Het is oncollegiaal dat onder druk is toegelaten dat artsen ouder dan 65 jaar tegen hun wil van reguliere betaling werden uitgesloten. De Orde maakt zich mede schuldig aan een onterecht onderscheid op grond van de leeftijd, en dus aan leeftijdsdiscriminatie.


5. Onvoldoende alert bij bewaking van de autonomie.

 

De "integratie" van de medisch specialist in het ziekenhuisbedrijf, en daarmee dreigend verlies van professionele zelfstandigheid, is na aanvankelijke felle afwijzing aanvaard.

 

Sindsdien (1998!) heeft het beleid van de OMS zich nog verder geconformeerd aan de visies van de beleidsmatige en financiële machthebbers.

 

Binnen de Orde bepaalt de Algemene Ledenvergadering de jure het beleid. Echter, de Orde ontving in 2004 € 4 miljoen aan ledencontributie, € 15 miljoen (dus bijna vier keer zoveel) aan staatssubsidie en gelden op grond van de Wet tarieven gezondheidszorg (bron: jaarverslag Orde 2003). Het is de vraag of dit beleid de facto niet flink vervormd wordt door het schurken tegen de Haagse betaalmeesters, in wier voedende handen de Orde, en met name haar geprofessionaliseerde stafbureau, niet graag bijt.

 

De Orde lijkt op dit moment haar voortbestaan opgehangen te hebben aan de getrouwe invoering van de DBC-systematiek. Het zou mooi zijn wanneer de Orde wat dit betreft haar koers radicaal zou wijzigen. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. De leden van de Orde hebben beters te doen dan zich uren per week het hoofd te breken over onuitvoerbare administraties.

Kaspar Mengelberg