Vanuit DeVrijePsych
www.devrijepsych.nl
 
Nieuwsbrief 26 april 2006, nummer 1. Verschijnt onregelmatig.
 
Ten geleide.
 
De eerste uitgave van de nieuwsbrief Vanuit DeVrijePsych staat op uw scherm.
 
DeVrijePsych bestaat sinds augustus 2005 en is voorgekomen uit een besloten discussiesite waarop psychiaters, psychotherapeuten en andere speciaal geïnteresseerdenontwikkelingen binnen de Nederlandse gezondheidszorg in het algemeen en de Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) in het bijzonder bespreken.
 
DeVrijePsych wil informeren. DeVrijePsych neemt een standpunt in. DeVrijePsych is voor professionele autonomie en staat kritisch tegenover hen die deze willen beperken.
 
Wij hebben gemerkt dat velen onze emailberichten tot nu toe op prijs hebben gesteld.
 
Zie: http://www.devrijepsych.nl/?pagina=REACTIES&id=43
 
Wij hopen op uw instemmende of kritische reacties. U kunt deze sturen naar info@devrijepsych.nl
 
DeVrijePsych
 
Kaspar Mengelberg, psychiater-psychotherapeut, Amsterdam
Wietse Velthuys, klinisch psycholoog-psychotherapeut, Amsterdam
 
Deze eerste uitgave heeft de volgende onderwerpen:
  • De Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse schreef een brief aan minister Hoogervorst waarin zij de DBC's  op psychiatrisch-psychotherapeutische gronden en om reden van bescherming van beroepsgeheim en privacy afwijst.
 
  • Op dit laatste sluit de verhandeling van DeVrijePsych aan over de vraag of "anonimisering" van DBC's, en actuele onderhandelingen hierover door de beroepsverenigingen met "Den Haag" en verzekeraars, een uitweg kunnen zijn.  DeVrijePsych meent van niet. De onderhandelingen zijn schadelijk en gevaarlijk. Zij kunnen leiden tot compromissen waarin principiële grenzen (inzake beroepsgeheim, privacy, autonomie) worden gepasseerd die nadien niet meer zijn te redresseren, onder verwijzing naar de dan geaccordeerde afspraken.
 
  • Ten slotte: Moeten ook behandelingen bij zelfbetalers gedebecedeerd worden? DBC GGZ, ministerie en College Tarieven Gezondheidszorg/Zorgautoriteit in oprichting (CTG/Zaio) vinden van wel. Een correspondentie met commentaar.
 
1. De Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse schreef aan minister Hoogervorst.
(zie ook: http://www.devrijepsych.nl/?pagina=NVPA&id=105)
 
De Feiten:
 
Zijne Excellentie Minister J.F. Hoogervorst
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Postbus 20350
2500 EJ Den Haag
 
Amsterdam, 20 april 2005
 
Betreft:         Standpuntbepaling van het bestuur van de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse betreffende DBC invoering
 
Excellentie,
 
Bij een groot aantal leden van de NVPA leven er ernstige zorgen en twijfels rond de invoering van de Diagnose Behandel Combinaties (DBC’s) in de GGZ.
Twijfels die erin resulteren dat volgens velen de DBC systematiek voorlopig als niet haalbaar moet worden aangemerkt. Voordat wij U over deze visie nader informeren is het wellicht goed om onszelf kort aan U voor te stellen.
 
De NVPA is een wetenschappelijke vereniging, opgericht in 1917, om de psychoanalyse in Nederland mogelijk te maken. Daartoe organiseren wij met anderen al decennia een eigen post doctorale opleiding in de psychoanalyse, waartoe men toegelaten kan worden met een vooropleiding in de psychologie of psychiatrie. Dit alles geschiedt middels zorgvuldige selectie, supervisie en evaluatie. Daarnaast organiseren wij bij – en nascholingsactiviteiten gericht op de eigen leden en voor een breder, doorgaans professioneel, publiek. Met dit alles zijn wij geen beroepsbelangenvereniging.
 
De reden dat wij ons toch middels dit schrijven tot U richten is het gegeven dat de ontwikkeling en invoering van DBC’s de kern van ons werk raakt, maar gevreesd moet worden ook ernstig zal ondermijnen.
 
Per 1 januari 2006 zijn wij verplicht DBC’s te registreren.
Daarbij doet zich evenwel de volgende problematiek voor:
  1. Aan de validiteit van de DBC’s en daarmee de waarde voor de indicatiestelling (d.w.z. de voorspelbaarheid) zowel voor de psychiatrische als de psychotherapeutische behandeling wordt op dit moment ernstig getwijfeld; de typering en de bruikbaarheid is nog onvoldoende onderzocht om hierop een volledig declaratie- en verzekeringssysteem te kunnen introduceren, waarvan de risico’s onvoldoende zijn onderkend.
  2. In de somatische zorg is een combinatie van bepaalde verrichtingen (de behandeling) en daarbij passende diagnoses, en de vervolgens hieraan gekoppelde declaratie gebruikelijk. In de psychiatrische, en zeker in de psychotherapeutische zorg is het vanzelfsprekend met elkaar verbinden van diagnose en declaratie altijd vermeden vanwege privacyredenen. In de psychiatrie zijn somatisch, psychisch en relationeel/maatschappelijk functioneren onlosmakelijk met elkaar verbonden. De kans op het ongewenst naar buiten komen, misbruik, en onoordeelkundig interpreteren van gegevens is altijd aanwezig en zulks heeft zich in het verleden ook voorgedaan. Tot op heden werd daarom alleen een verrichtingensysteem van declareren toegepast, waarbij steekproefsgewijs onderzocht werd of men zich aan de regels hield.     In het huidige declaratieverkeer worden dus geen diagnostische gegevens verstrekt. Controle op de juistheid van de declaratie is zo geregeld dat de privacy en daarmee het vertrouwen niet wordt geschaad en zonder dat dit ten koste gaat van de transparantie van de zorg. 
De bewaking van de privacy klemt te meer vanwege de min of meer gelijktijdige invoering van de DBC systematiek met de overheveling van de curatieve zorg vanuit de AWBZ naar de (basis)verzekering met als doel de financiering en de inhoudelijke zorg niet alleen inzichtelijker maar ook beter beheersbaar te maken, waarbij ooit de wens bestond om tot een afschaffing van de budgettaire financiering te komen. Dit zal niet gebeuren o.a. doordat uiteindelijk het restitutiesysteem als mogelijkheid is gehandhaafd. Het gevolg is dat de gegevens over het in behandeling komen en zijn van patiënten in psychiatrische en psychotherapeutische zorg rechtstreeks naar de verschillende zorgverzekeringen gaan, die ieder een eigen manier hebben om deze gegevens te verwerken. Hier kunnen allerlei persoonsgegevens zoals een functioneren in openbaar bestuur of in openbaarheid in het algemeen, conflicten met sociale instellingen, e.d., gemakkelijk in verkeerde handen komen of verkeerd gebruikt worden. Hoe zal gegarandeerd worden dat de zorgverzekeringaspecten niet ter beschikking kunnen komen van andere afdelingen van de verzekeraar, zoals arbeidsongeschiktheid, levensverzekering etc. Veel patiënten hebben hier nu reeds vragen over en zijn hier angstig over. Wij kunnen onze patiënten op geen enkele wijze informeren of geruststellen. Onze zwijgplicht, zoals wettelijk vastgelegd in Artikel 7:457 van het Burgerlijk Wetboek, achtte U in uw brief aan de tweede kamer, kenmerk PTZ/2590826, niet van toepassing nu er een wettelijke bepaling ligt die ons verplicht tot het verstrekken van informatie en wel krachtens art. 87 Zvw. Deze verplichting zou dan gelden zonder dat ergens is vastgelegd op welke wijze met de privacy zal worden omgegaan. Welke informatie bij wie bekend wordt, en wie hierop toeziet. Het CBP heeft nog geen goedkeuring gegeven aan het traject waarin bepaald zal worden op welke wijze met de gegevens zal worden omgegaan. De volgende kwesties zouden tenminste opgelost moeten zijn alvorens zelfstandig gevestigde psychiaters en psychotherapeuten kunnen gaan registreren: Hoe ziet de minimale dataset eruit, hoe wordt er bij de DIS gezorgd voor anonimisering, aan wie levert de DIS informatie en op welk niveau. Een kwaliteits- en privacy probleem is er nu al op het gebied van de software t.b.v. de registratie: U heeft gemeend alles aan de markt te kunnen en moeten overlaten. De markt speelt hier inderdaad gretig op in. Maar wat ontbreekt is toezicht op de betrouwbaarheid van de aanbieders. Er bestaat (nog) geen keurmerk of enige andere vorm van toezicht. En voor 2007: Welke informatie komt er op de declaratie naar de zorgverzekeraar te staan. Naar verluidt zouden hier diagnostische gegevens vermeld moeten gaan worden. Mogen wij hierop vooruitlopen en opmerken dat dit voor ons volstrekt onacceptabel is. Patiënten zullen hiertegen ook ernstig bezwaar hebben en zullen als de financiering hiervan afhangt zorg gaan mijden.
 
Het bestuur van de NVPA constateert, dat er op dit moment onvoldoende waarborgen bestaan en er onvoldoende draagvlak is om te rechtvaardigen de ontwikkelingen ‘volgens plan’ door te laten gaan. 
Namens zijn leden doet het hierbij een dringend beroep op U en de beleidsbepalende instanties om in ieder geval voorlopig af te zien van de invoering van het DBC systeem als registratie en declaratie systeem en ruimte te creëren om de vereiste waarborgen te laten realiseren en het draagvlak te vergroten en te versterken.
 
Hoogachtend,
namens het bestuur,
W.F. Maillette de Buy Wenniger, voorzitter
 
cc:     Vaste Kamercommissie Volksgezondheid;
College Bescherming Persoonsgegevens;  
Zorgverzekeraars Nederland;
Nederlands Psychoanalytisch Genootschap;
Nederlands Psychoanalytische Groep;
Nederlandse Vereniging voor Psychoanalytische Psychotherapie;
Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie;
Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie;
Nederlandse Vereniging van Vrijgevestigde Psychotherapeuten;
Nederlands Instituut van Psychologen;
GGZ Nederland
 
Commentaar Vanuit DeVrijePsych:
Het is ook in beroepspolitieke zin een belangrijke gebeurtenis dat de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse (NVPA) zich als eerste wetenschappelijke vereniging tegen de DBC's keert.
 
De NVPA acht de toepassing van DBC's vanuit psychiatrische en psychotherapeutische optiek onjuist. Zie in dit verband ook het artikel van collega Ronald van den Berg in Medisch Contact van 24 maart 2006: http://www.devrijepsych.nl/?pagina=DBC%20deugt%20niet%20(DBC)&id=89. DBC's berusten op het fenomenologische (en niet diagnostische) classificatiesysteem DSM-4 dat, zeker bij een psychotherapeutische populatie, weinig zegt over de onderliggende problematiek.
 
Tevens verwerpt de NVPA DBC's om reden van beroepsgeheim en bescherming van privacy. Zij refereert hierbij aan Artikel 7:457,lid 1 van het Burgerlijk Wetboek (Wet op de geneeskundige behandelovereenkomst) waarin de geheimhoudingsplicht is vastgelegd. Zie:http://www.hulpgids.nl/wetten/wgbo-tekst.htm. Deze geheimhoudingsplicht geldt niet "indien het bij of krachtens de wet bepaalde daartoe verplicht". De door de NVPA gerefereerde brief PTZ/2590826 van de Minister (http://www.minvws.nl/images/ptz-2590826_tcm10-65980.pdf, onder punt 3) stelt dat artikel 87 van de Zorgverzekeringswet (Zvw), inhoudende dat "Een zorgaanbieder …gegevens betreffende de gezondheid verstrekt … aan zorgverzekeraar… die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de zorgverzekering…", een dergelijke geheimhoudingsplicht ontheffende bepaling vormt. Zie in dit verband ook "Arts, gedwongen informant van de verzekeraar", op http://www.devrijepsych.nl/?pagina=Med.Ber.geh.%20(LN)&id=47.
Misschien is dit alles wat al te detaillistisch, maar u kunt de achtergronden opzoeken mocht u daar zin in hebben. En de Zorgverzekeringswet kunt u zelf googlen.
 
Bravo!, Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse. In alle respect, als een schaap over de brug is volgen er meer. Hopelijk worden andere psychotherapieverenigingen hierdoor geïnspireerd. En dan de beroepsverenigingen NVvP en NVVP nog.
 
 
2. Over het anonimiseren van Diagnose Behandel Combinaties (DBC's) en onderhandelingen hierover door de beroepsverenigingen.
(zie ook: http://www.devrijepsych.nl/?pagina=Anonimisering&id=104)
 
De feiten:
 
DBC-registraties bestaan uit op naam van een patiënt gestelde DSM-4 classificaties en behandelactiviteiten. In de debecederings-programma's dienen als eerste de "persoonsgegevens" zoals naam, adres,  geboortedatum en dergelijke ingevoerd te worden.
 
DBC's dienen naar de mening van het zelfstandig bestuursorgaan College Tarieven Gezondheidszorg/Zorgautoriteit in oprichting  (CTG/Zaio) conform haar regel  "Verplichte aanlevering en verspreiding Minimale Dataset (GG/NR-100-031, 26 januari 2006)" aan het DBC Informatie Systeem (DIS) te worden geleverd. DIS verspreidt deze vervolgens onder verschillende belanghebbenden.
 
(Zie http://www.ctg-zaio.nl/apus/render.php?type=15&id=7837&template=default)
 
Bij DBC-registratie en -aanlevering is sprake van verplichting op basis van regelgeving door een bestuursorgaan; geen sprake is van een wet die hier expliciet toe verplicht.
 
Vanuit verschillende zijden  zijn min of meer ernstige bezwaren ingebracht tegen aanlevering aan het DIS van deze op naam gestelde medische gegevens.
 
Een groeiend aantal psychiaters en psychotherapeuten meent dat het medisch beroepsgeheim hierdoor onaanvaardbaar wordt opgerekt. Tevens  dat de privacy van hun patiënten wordt geschonden, en hun belangen kunnen worden geschaad. Het College Bescherming Persoonsgegevens heeft eveneens ernstige kritiek op de gang van zake. De beroepsverenigingen van psychiaters en psychotherapeuten hebben tenslotte ook hun zorgen over mogelijke privacyschendingen in meer of minder dringende bewoordingen tot uitdrukking gebracht.
 
Dit scala aan opvattingen heeft in de husselpot van overleggremia geleid tot voorstellen over  anonimisering van DBC-registraties. Naar verluidt is overleg over privacybescherming tussen beroepsverenigingen (NVvP en NVVP) en andere betrokken "partijen" op dit moment, april 2006, hoogst actueel. Dit overleg betreft niet alleen de privacyaspecten van DBC’s. Ook  andere zaken zoals de verplichting tot DBC-registraties bij zelf betalende patiënten en eventuele vermelding van medische data op declaraties zijn onderwerp van bespreking.
 
In het document "DIS00233 Versleutelen en anonimiseren DIS_bestanden V1.0 definitief.doc" d.d. 24-1-2006 van de Projectorganisatie DIS wordt de actuele wijze van anonimiseren beschreven en verplicht gesteld. Dit in afwachting van elektronische versleuteling, waarvan de aard nog niet bekend is.
 
Zie http://www.dbcggz.nl/cms/data/attachments/250/bestand/dis00233%20versleutelen%20en%20anonimiseren%20dis-bestanden%20v1.0%20definitief.pdf
 
De identiteit van een patiënt dient geanonimiseerd te worden tot:
 
1. De vier cijfers van de postcode, aangevuld met AA. Formaat: nnnnAA.
2. Het huisnummer.
3. Het geboortejaar, de dag/maand wordt 0101. Formaat: jjjj0101.
  
Op de website www.postcode.nl kan men de gegevens 1. en 2. invoeren, onder weglating van de letters van de postcode. Hierdoor kan het aantal mogelijke adressen van de potentieel geanonimiseerden veelal tot enkele tientallen worden teruggebracht. In een gemeentelijke basisadministratie (GBA) kan door zoeken op de combinatie van deze adressen en het geboortejaar de cirkel nog verder worden verkleind. Een en ander is afhankelijk van bevolkingsdichtheid (hoog- en laagbouw, urbanisatie) en voorkomen van geboortejaren. Het is denkbaar dat op een specifieke combinatie van postcodecijfers en huisnummer bijvoorbeeld slechts één 82-jarig individu kan wonen. Deze exercitie is met daartoe ontworpen software automatisch uit te voeren. De samenwerking van de verschillende instellingen en hun respectieve databestanden waarin bovendien elk individu wordt geïdentificeerd met Sofi-nummer (BurgerServiceNummer) is reeds ver doorgevoerd.
 
Bovenstaande geldt in afwachting van elektronische versleuteling (anonimisering). Hoe dit laatste in zijn werk zal gaan is onbekend. Naar verluidt geschiedt dit door een klein programma aan de bestaande DBC-programmatuur toe te voegen. Technisch zou dit niet zeer gecompliceerd zijn. Het weer verwijderen of wijzigen van deze toevoeging dus ook niet.
 
De DBC-systematiek is (onder meer) bedoeld als declaratiebasis. Het lijkt niet waarschijnlijk dat verzekeraars vanaf 2007 anonieme declaratie-DBC’s  zullen aanvaarden. Net zomin als zij dat nu in de somatische geneeskunde doen.
 
Samenvatting:
Onder psychiaters en psychotherapeuten en binnen het College Bescherming Persoonsgegevens leven bezwaren tegen het op naam van patiënten aanleveren van DBC's. De actuele en mogelijk toekomstige wijzen van anonimiseren van DBC's zijn hierboven aangeduid.
Hierover, en over andere aspecten van DBC's, is actueel overleg tussen de beroepsverenigingen en "Den Haag".
 
Commentaar Vanuit DeVrijePsych:
De hierboven beschreven wijze van "anonimiseren" via postcodecijfers, straatnummer en geboortejaar is inadequaat.
 
Tevens moet overwogen worden dat de DBC registratie niet alleen de gegevens van de patiënt vastlegt maar ook de behandelgewoontes van de (niet-geanonimiseerde) behandelaar. Verzekeraars zullen op basis van laatstgenoemde gegevens de snel- en kortwerkende, en dus relatief goedkope, psychiaters en psychotherapeuten contracteren, en hun (bijvoorbeeld psychoanalytisch georiënteerde en dus veelal) langduriger en grondiger behandelende collegae uitsluiten.
 
Het “anonimiseren” is bedoeld als sociale techniek van bureaucratenzijde, met als doel om psychiaters en psychotherapeuten die uit het oogpunt van handhaving van beroepsgeheim en  privacybescherming bezwaren hebben (voorlopig) de wind uit de zeilen te nemen.
 
DBC's zijn controle- en beheersingsinstrumenten der beleidsmatige en financiële machthebbers zijn. Zij tasten de professionele zelfstandigheid van psychiaters en psychotherapeuten aan. Zie in dit verband: http://www.devrijepsych.nl/?pagina=Tijdschr.%20v.%20Psychot&id=100
 
DBC's moeten categorisch van de hand gewezen worden. Wel of niet "geanonimiseerd".
 De hierboven aangeduide gesprekken tussen de beroepsverenigingen en "Den Haag" zijn overbodig en gevaarlijk omdat zij slechts kunnen leiden tot concessies aan het uitgangspunt: categorale afwijzing.
 
De beroepsverenigingen zouden moeten volstaan met een schriftelijke mededeling dat zij hun leden zullen adviseren af te zien van DBC registraties en aanlevering daarvan. Zij hebben immers tot taak de autonomie van de professionals te bewaken. En niet te verkwanselen.
 
 
3. Moeten ook behandelingen bij zelfbetalers gedebecedeerd worden? DBC GGZ, ministerie en College Tarieven Gezondheidszorg/Zorgautoriteit in oprichting (CTG/Zaio) vinden van wel. Een correspondentie met commentaar.
 
De feiten:
De volgende correspondentie is met de afdeling voorlichting van DBC GGZ en een van ons (KM) uitgewisseld. Hieruit blijkt dat DBC GGZ, Ministerie en College Tarieven Gezondheidszorg van mening zijn dat ook bij patiënten die hun behandeling geheel zelf betalen DBC-registratie en aanlevering daarvan bij DBC Informatie Systeem verplicht is. Echter, vele zelfbetalers doen dit juist omdat zij niet gedebecedeerd wensen te worden. DeVrijePsych is hierover juridisch advies aan het inwinnen. Een proefproces wordt overwogen
 
1.
Sent: Monday, April 10, 2006 7:52 PM
Subject: Reactieformulier www.dbcggz.nl
 
Moet  DBC-registratie worden verricht
a. bij geheel zelfbetaalde behandeling?
b. bij een geheel zelfbetaalde leertherapie?
Zo ja, op grond van welke specifieke regelingen?
Bij voorbaat dank.
 
2.
Verzonden: donderdag 13 april 2006 17:12
Aan: Kaspar Mengelberg
Onderwerp: Re: Reactieformulier www.dbcggz.nl
 
Geachte heer Mengelberg,
De DBC systematiek geldt voor alle patiënten die in de tweede lijns
curatieve GGZ behandeld worden. Dit omvat ook de zorg voor de zogenaamde zelfbetalers.
 
Het standpunt van VWS omtrent zelfbetalers is: ook voor zelfbetalers
moet de zorg in DBC-termen geregistreerd worden en aan het DIS worden
aangeleverd. Omdat de gegevens van de zelfbetalers niet naar de
zorgverzekeraar gestuurd hoeven worden, hoeven de DBC's van de
zelfbetalers niet aan de zorgverzekeraar aangeboden te worden. Het DIS
levert de gegevens aan die partijen, die deze gegevens nodig hebben voor
het uitvoeren van hun wettelijke taken (CBS, CVZ, Stichting DBC
Onderhoud etc). Dit is dus een gescheiden stroom van de declaratie bij
de zorgverzekeraar.
 
De wettelijke verankering hiervan staat in de beleidregels van
het CTG (op de website van het ctg, dossiers, dbc GGZ).
 
Met vriendelijke groeten,
 
Cassandra Koning
Helpdesk DBC GGZ
 
3.
Sent: Thursday, April 13, 2006 7:44 PM
Subject: DBC-registratie bij zelfbetalende patiënten
 
Geachte mevrouw Koning,
Dank voor uw reactie, die niet volledig is.
 
Ik vroeg u om de specifieke regelingen op grond waarvan, volgens u, DBC-registraties ook bij zelfbetalende patiënten verricht zouden moeten worden. U verwijst mij echter naar ongespecificeerde beleidsregels van het CTG.
 
Van DBCGGZ meen ik te mogen verwachten mij te kunnen informeren over de exacte wettelijke achtergrond van de door u geponeerde verplichting tot de registraties.
 
Ik verzoek u vriendelijk dit alsnog te willen doen.
 
Bovendien stelde ik u een vraag inzake de leerpsychotherapie die de persoon die in opleiding is zelf betaalt. Ik verzoek u ook deze vraag als nog te willen (doen) beantwoorden.
 
Bij voorbaat dank voor de te nemen moeite,
Kaspar Mengelberg, psychiater
 
4.
Verzonden: vrijdag 14 april 2006 10:58
Aan: Kaspar Mengelberg
Onderwerp: Re: DBC-registratie bij zelfbetalende patienten
 
Geachte heer Mengelberg,
In dit kader is een aantal specifieke regelingen van belang. De nummers verwijzen naar de specifieke Nadere Regel van CTG/ZAio.
 
Regeling Instructie DBC-registratie
GG/NR-100.032 -> geldig vanaf 1 maart 2006
GG/NR-100.019 -> geldig van 1 januari 2006 tot 1 maart 2006)
 
In deze Regel is wettelijk verankerd hoe en wat er geregistreerd moet worden voor de tweedelijns curatieve ggz. Hierin wordt expliciet melding gemaakt dat voor alle zorg die geleverd wordt in de 2elijns curatieve ggz geregistreerd dient te worden. Voor zelfbetalers wordt hierin geen uitzondering gemaakt. De zorg die aan zelfbetalers wordt geleverd valt in de basisverzekering, dus is dat verzekerde zorg. Het feit dat de patiënt ervoor kiest om het zelf te betalen, doet daar niets aan af.
Verplichte aanlevering en verspreiding Minimale Dataset GGZ
 GG/NR-100.031
 
Deze regeling is de wettelijke verankering van de aanlevering van de DBC-registratiegegevens aan het DIS. Hier gaat het om alle DBC-registraties (zie Regeling Instructie DBC-registratie wat daar onder valt: ook zelfbetalers).  
De tekst van deze Nadere regel wordt nog aangepast ivm persoonsgegevens die genoemd worden in de MDS, maar die niet als zodanig worden aangeleverd.
 
Uw vraag over de ‘leerpsychotherapie die de persoon die in opleiding is zelf betaalt’ in relatie tot de DBC-systematiek is ons volstrekt onduidelijk. Kunt u hierop een toelichting geven?
 
Met vriendelijke groeten,
 Cassandra Koning
Helpdesk DBC GGZ
 
5.
(verzonden 14 april 2006)
Geachte mevrouw Koning,
Dank voor uw bericht.
 
Mijn vraag over de leertherapie licht ik hieronder toe.
 
Psychiaters en psychotherapeuten ondergaan in het kader van hun opleiding tot psychotherapeut (meestal)  ook een eigen psychotherapie, die leer(psycho)therapie wordt genoemd. Zij doen dit om meerdere redenen, waaronder het zelf te ervaren wat het betekent om in psychotherapie te zijn, en om de eigen problematiek onder ogen te zien en te (doen) behandelen. Zo behoort het ook standaard tot de psychoanalytische opleiding om zelf in psychoanalyse te gaan. Degene die in opleiding is voor psychotherapeut zoekt daartoe een ervaren collega en gaat zelf in behandeling. En betaalt deze behandeling zelf. In opzet verschillen deze (leer)psychotherapieën niet van reguliere psychotherapieën. De duur en intensiteit van deze leer psychotherapieën verschillen in de praktijk. Van een maal per week gedurende, pakweg, een jaar, tot vijfmaal per week, gedurende vele jaren.
 
Zelf ben ik psychiater en psychotherapeut. Vanuit deze optiek vraag ik mij het volgende af. Ben ik verplicht om een DBC-registratie aan te leggen en aan DIS aan te leveren in het geval dat een psychotherapeut in opleiding bij mij een dergelijke psychotherapeutische behandeling ondergaat, en deze zelf betaalt?
 
Ik hoop mijn vraag hiermee voldoende te hebben toegelicht.
In afwachting van uw reactie,
Met vriendelijke groeten,
Kaspar Mengelberg
6.
Verzonden: zondag 16 april 2006 1:16
Aan: 'info@dbcggz.nl'
Onderwerp: Aan: DBCGGZ, afdeling voorlichting
Aan: DBCGGZ, afdeling voorlichting
 
Geachte mevrouw Cassandra Koning,
Per separate email heb ik reeds mijn vraag omtrent de leertherapie, die u onduidelijk was, toegelicht. (…)
 
Mijn vraag luidde of bij zelfbetalende patiënten DBC-registratie en aanlevering daarvan een verplicht karakter hebben. U beantwoordde deze vraag bevestigend.
 
Ik heb inmiddels de drie door u genoemde documenten bestudeerd. In geen van deze documenten staat expliciet dat over zorg die de patiënt uit eigen middelen betaalt een DBC-registratie aangeleverd moet worden.
 
In de documenten staan de volgende relevante passages.  
 
1.    GG/NR-100.019 meldt onder 2.2.1:
“(..) Voor alle patiënten die in behandeling zijn bij de instelling/praktijk worden DBC’s geregistreerd voor zover de zorg onder de zorgverzekeringswet valt/zou vallen. (…)”.
 
(Zie: http://www.ctg-zaio.nl/apus/render.php?type=15&id=7464&template=default)
 
2. GG/NR-100.032 meldt onder 2.2.4:
“(…)Voor alle patiënten die in behandeling zijn bij de instelling/praktijk geldt de DBC-registratie. Dit voorzover de zorg onder de zorgverzekeringswet valt/zou vallen. (…)”
 
(Zie: http://www.ctg-zaio.nl/apus/render.php?type=15&id=7875&template=default)
 
3. GG/NR-100.031 meldt onder 4:
 
 “Op grond van artikel 30a lid 1 WTG zijn organen voor gezondheidszorg gehouden de informatie te registreren zoals gespecificeerd in de navolgende tabel. De informatie heeft betrekking op alle cliënten die op 1 januari 2006 in zorg zijn of nadien in zorg komen, voorzover het geestelijke gezondheidszorg betreft die onder de zorgverzekeringswet valt.
(Onderstrepingen van mij, KM)
 
(Zie: http://www.ctg-zaio.nl/apus/render.php?type=15&id=7837&template=default)
 
De onderstreepte zinsdelen (of zin) beginnen met de begrenzende woorden “voor zover” respectievelijk “voorzover”. Deze woorden duiden op een beperking van “alle patiënten (cliënten)” tot hen die binnen het kader van de genoemde verzekeringswet zorg ontvangen. Bij patiënten (cliënten) wier zorg  buiten het kader van de verzekeringswet valt is DBC-registratie dus niet aan de orde en niet verplicht.
Zelfbetalende patiënten maken geen gebruik van rechten die hen op basis van de zorgverzekeringswet toekomen, en aan hen verleende zorg valt buiten het kader van deze wet.
 
Anders gezegd, de onderstreepte woorden zouden geen betekenis hebben wanneer letterlijk alle zorg volgens DBC-systematiek geregistreerd zou moeten worden.
 
Ik concludeert dat uw voorlichting inhoudende dat “voor alle zorg die geleverd wordt in de 2elijns curatieve ggz geregistreerd dient te worden” dus onjuist is.
(Vet van u)
 
Dit leidt tot het volgende dringende verzoeken aan u.
 
1. Ik verzoek u mijn bovenstaande opmerkingen op deskundig niveau te laten beoordelen, en hierover aan mij te doen berichten.
2. Ik verzoek u in afwachting hiervan deze wellicht onjuiste voorlichting te staken.
Met verschuldigde hoogachting,
Kaspar Mengelberg, psychiater en psychotherapeut
 
7.
Verzonden: woensdag 19 april 2006 15:24
Aan: Kaspar Mengelberg
Onderwerp: Re: DBCGGZ, afdeling voorlichting
 
Geachte heer Mengelberg,
Voordat ik het reeds eerder door mij gegeven antwoord nogmaals aan u zal toelichten, wil ik aangeven dat wij niet van mening zijn dat aan u onjuiste informatie wordt verstrekt. In de hieronder door u onderstreepte passages van de eerder door mij genoemde Nadere regels van het CTG, merkt u zelf ook op dat de DBC registratie geldt voor patiënten, voor zover de zorg onder de zorgverzekeringswet valt/ zou vallen. Het gaat hierbij dus niet om de betalingswijze van de patient, maar om de geleverde zorg. Als de geleverde zorg onder de zorgverzekeringswet zou vallen geldt dat DBC registratie verplicht is. Het feit of patienten deze geleverde zorg zelf betalen doet hier niets aan af. Ook voor zelfbetalende patienten zullen dus DBC's geregistreerd en aan het DIS aangeleverd moeten worden. De DBC gegevens van zelfbetalende patienten worden uiteraard niet naar de verzekeraar gestuurd.
De Nadere regels zijn door het CTG in samenspraak met het ministerie van VWS opgesteld. Over andere informatie beschikken wij niet. Als u een andere mening bent toegedaan omtrent de DBC registratie voor zelfbetalers, kunt u het beste contact opnemen met het CTG danwel het ministerie van VWS.
 
Voor wat betreft uw vraag omtrent de leertherapie kan ik ook hier antwoorden dat de DBC registratie verplicht is voor patienten, voor zover de zorg valt/ zou vallen onder de zorgverzekeringswet. Uit uw toelichting blijkt dat het niet gaat om patienten met een psychiatrische diagnose (is er sprake van een formele verwijzer?), maar dat de leertherapie ondergaan wordt in het kader van de opleiding (of bijscholing) tot psychotherapeut. Dit is geen zorg die valt/ zou vallen onder de zorgverzekeringswet. Er hoeven geen DBC's geregistreerd te worden voor de in het kader van de opleiding gegeven leertherapie aan (aanstaand) collegae.
 
Met vriendelijke groeten,
Cassandra Koning
Helpdesk DBC GGZ
 
Commentaar Vanuit DeVrijePsych:
Het is treffend dat DBC GGZ aanvankelijk niet blijkt te weten wat een leertherapie is.
Belangrijker is dat DBC GGZ, sprekend namens het Ministerie en CGT/Zaio, vast houdt aan het standpunt dat ook bij zelfbetalende patiënten DBC-registratie en aanlevering aan DIS verplicht is. Dit zou betekenen dat psychotherapie zonder DBC-registratie in Nederland (legaal) niet meer mogelijk is, behalve in geval van leertherapie. Dit is buitengewoon ernstig. En hierover is dringend juridisch advies gewenst.
 
Het is te verwachten dat DBC GGZ cum suis zullen persisteren, en dat CTG/Zaio bij een in haar ogen geschikte overtreding een ambtelijke boete (waartoe zij bevoegd is) zal opleggen. Hiertegen kan dan door het slachtoffer- op zijn of haar kosten- geprocedeerd worden, zodat uiteindelijk en na lange tijd de hoogste rechter het pleit zal beslissen. 
 
Wij leven naar het lijkt in sommige opzichten in een totalitaire staat. Bureaucratogene metastases alom.
 
Hier moet men zich weer afvragen of, en zo ja waarom, de beroepsverenigingen te weten de NVvP, de NVVP en de Orde van Medisch Specialisten, kennelijk geslapen hebben. Maar misschien is zelfs deze vraag onterecht. De besturen van de verenigingen hebben zich sinds jaren aan de DBC's op veelvormige wijze gecommitteerd, en daarmee grote schade berokkend. Zie in dit verband ook: http://www.devrijepsych.nl/?pagina=Ontstaan%20DBC's&id=55
 
Moge u moed putten uit bovenstaande bloemen op de mestvaalt, en onderstaande parel, met vriendelijke groeten, in deze eerste aflevering van
 
Vanuit DeVrijePsych.
 
 
Pieter Bruegel de Oudere 1525 – 1569
De toren van Babel
(Genesis 11:4)
olieverf op paneel (60 × 75 cm) — 1563
Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam
 
Vanuit DeVrijePsych
www.devrijepsych.nl
 
Nieuwsbrief 26 april 2006, nummer 1. Verschijnt onregelmatig.
 
Ten geleide.
 
De eerste uitgave van de nieuwsbrief Vanuit DeVrijePsych staat op uw scherm.
 
DeVrijePsych bestaat sinds augustus 2005 en is voorgekomen uit een besloten discussiesite waarop psychiaters, psychotherapeuten en andere speciaal geïnteresseerdenontwikkelingen binnen de Nederlandse gezondheidszorg in het algemeen en de Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) in het bijzonder bespreken.
 
DeVrijePsych wil informeren. DeVrijePsych neemt een standpunt in. DeVrijePsych is voor professionele autonomie en staat kritisch tegenover hen die deze willen beperken.
 
Wij hebben gemerkt dat velen onze emailberichten tot nu toe op prijs hebben gesteld.
 
Zie: http://www.devrijepsych.nl/?pagina=REACTIES&id=43
 
Wij hopen op uw instemmende of kritische reacties. U kunt deze sturen naar info@devrijepsych.nl
 
DeVrijePsych
 
Kaspar Mengelberg, psychiater-psychotherapeut, Amsterdam
Wietse Velthuys, klinisch psycholoog-psychotherapeut, Amsterdam
 
Deze eerste uitgave heeft de volgende onderwerpen:
  • De Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse schreef een brief aan minister Hoogervorst waarin zij de DBC's  op psychiatrisch-psychotherapeutische gronden en om reden van bescherming van beroepsgeheim en privacy afwijst.
 
  • Op dit laatste sluit de verhandeling van DeVrijePsych aan over de vraag of "anonimisering" van DBC's, en actuele onderhandelingen hierover door de beroepsverenigingen met "Den Haag" en verzekeraars, een uitweg kunnen zijn.  DeVrijePsych meent van niet. De onderhandelingen zijn schadelijk en gevaarlijk. Zij kunnen leiden tot compromissen waarin principiële grenzen (inzake beroepsgeheim, privacy, autonomie) worden gepasseerd die nadien niet meer zijn te redresseren, onder verwijzing naar de dan geaccordeerde afspraken.
 
  • Ten slotte: Moeten ook behandelingen bij zelfbetalers gedebecedeerd worden? DBC GGZ, ministerie en College Tarieven Gezondheidszorg/Zorgautoriteit in oprichting (CTG/Zaio) vinden van wel. Een correspondentie met commentaar.
 
1. De Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse schreef aan minister Hoogervorst.
(zie ook: http://www.devrijepsych.nl/?pagina=NVPA&id=105)
 
De Feiten:
 
Zijne Excellentie Minister J.F. Hoogervorst
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Postbus 20350
2500 EJ Den Haag
 
Amsterdam, 20 april 2005
 
Betreft:         Standpuntbepaling van het bestuur van de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse betreffende DBC invoering
 
Excellentie,
 
Bij een groot aantal leden van de NVPA leven er ernstige zorgen en twijfels rond de invoering van de Diagnose Behandel Combinaties (DBC’s) in de GGZ.
Twijfels die erin resulteren dat volgens velen de DBC systematiek voorlopig als niet haalbaar moet worden aangemerkt. Voordat wij U over deze visie nader informeren is het wellicht goed om onszelf kort aan U voor te stellen.
 
De NVPA is een wetenschappelijke vereniging, opgericht in 1917, om de psychoanalyse in Nederland mogelijk te maken. Daartoe organiseren wij met anderen al decennia een eigen post doctorale opleiding in de psychoanalyse, waartoe men toegelaten kan worden met een vooropleiding in de psychologie of psychiatrie. Dit alles geschiedt middels zorgvuldige selectie, supervisie en evaluatie. Daarnaast organiseren wij bij – en nascholingsactiviteiten gericht op de eigen leden en voor een breder, doorgaans professioneel, publiek. Met dit alles zijn wij geen beroepsbelangenvereniging.
 
De reden dat wij ons toch middels dit schrijven tot U richten is het gegeven dat de ontwikkeling en invoering van DBC’s de kern van ons werk raakt, maar gevreesd moet worden ook ernstig zal ondermijnen.
 
Per 1 januari 2006 zijn wij verplicht DBC’s te registreren.
Daarbij doet zich evenwel de volgende problematiek voor:
  1. Aan de validiteit van de DBC’s en daarmee de waarde voor de indicatiestelling (d.w.z. de voorspelbaarheid) zowel voor de psychiatrische als de psychotherapeutische behandeling wordt op dit moment ernstig getwijfeld; de typering en de bruikbaarheid is nog onvoldoende onderzocht om hierop een volledig declaratie- en verzekeringssysteem te kunnen introduceren, waarvan de risico’s onvoldoende zijn onderkend.
  2. In de somatische zorg is een combinatie van bepaalde verrichtingen (de behandeling) en daarbij passende diagnoses, en de vervolgens hieraan gekoppelde declaratie gebruikelijk. In de psychiatrische, en zeker in de psychotherapeutische zorg is het vanzelfsprekend met elkaar verbinden van diagnose en declaratie altijd vermeden vanwege privacyredenen. In de psychiatrie zijn somatisch, psychisch en relationeel/maatschappelijk functioneren onlosmakelijk met elkaar verbonden. De kans op het ongewenst naar buiten komen, misbruik, en onoordeelkundig interpreteren van gegevens is altijd aanwezig en zulks heeft zich in het verleden ook voorgedaan. Tot op heden werd daarom alleen een verrichtingensysteem van declareren toegepast, waarbij steekproefsgewijs onderzocht werd of men zich aan de regels hield.     In het huidige declaratieverkeer worden dus geen diagnostische gegevens verstrekt. Controle op de juistheid van de declaratie is zo geregeld dat de privacy en daarmee het vertrouwen niet wordt geschaad en zonder dat dit ten koste gaat van de transparantie van de zorg. 
De bewaking van de privacy klemt te meer vanwege de min of meer gelijktijdige invoering van de DBC systematiek met de overheveling van de curatieve zorg vanuit de AWBZ naar de (basis)verzekering met als doel de financiering en de inhoudelijke zorg niet alleen inzichtelijker maar ook beter beheersbaar te maken, waarbij ooit de wens bestond om tot een afschaffing van de budgettaire financiering te komen. Dit zal niet gebeuren o.a. doordat uiteindelijk het restitutiesysteem als mogelijkheid is gehandhaafd. Het gevolg is dat de gegevens over het in behandeling komen en zijn van patiënten in psychiatrische en psychotherapeutische zorg rechtstreeks naar de verschillende zorgverzekeringen gaan, die ieder een eigen manier hebben om deze gegevens te verwerken. Hier kunnen allerlei persoonsgegevens zoals een functioneren in openbaar bestuur of in openbaarheid in het algemeen, conflicten met sociale instellingen, e.d., gemakkelijk in verkeerde handen komen of verkeerd gebruikt worden. Hoe zal gegarandeerd worden dat de zorgverzekeringaspecten niet ter beschikking kunnen komen van andere afdelingen van de verzekeraar, zoals arbeidsongeschiktheid, levensverzekering etc. Veel patiënten hebben hier nu reeds vragen over en zijn hier angstig over. Wij kunnen onze patiënten op geen enkele wijze informeren of geruststellen. Onze zwijgplicht, zoals wettelijk vastgelegd in Artikel 7:457 van het Burgerlijk Wetboek, achtte U in uw brief aan de tweede kamer, kenmerk PTZ/2590826, niet van toepassing nu er een wettelijke bepaling ligt die ons verplicht tot het verstrekken van informatie en wel krachtens art. 87 Zvw. Deze verplichting zou dan gelden zonder dat ergens is vastgelegd op welke wijze met de privacy zal worden omgegaan. Welke informatie bij wie bekend wordt, en wie hierop toeziet. Het CBP heeft nog geen goedkeuring gegeven aan het traject waarin bepaald zal worden op welke wijze met de gegevens zal worden omgegaan. De volgende kwesties zouden tenminste opgelost moeten zijn alvorens zelfstandig gevestigde psychiaters en psychotherapeuten kunnen gaan registreren: Hoe ziet de minimale dataset eruit, hoe wordt er bij de DIS gezorgd voor anonimisering, aan wie levert de DIS informatie en op welk niveau. Een kwaliteits- en privacy probleem is er nu al op het gebied van de software t.b.v. de registratie: U heeft gemeend alles aan de markt te kunnen en moeten overlaten. De markt speelt hier inderdaad gretig op in. Maar wat ontbreekt is toezicht op de betrouwbaarheid van de aanbieders. Er bestaat (nog) geen keurmerk of enige andere vorm van toezicht. En voor 2007: Welke informatie komt er op de declaratie naar de zorgverzekeraar te staan. Naar verluidt zouden hier diagnostische gegevens vermeld moeten gaan worden. Mogen wij hierop vooruitlopen en opmerken dat dit voor ons volstrekt onacceptabel is. Patiënten zullen hiertegen ook ernstig bezwaar hebben en zullen als de financiering hiervan afhangt zorg gaan mijden.
 
Het bestuur van de NVPA constateert, dat er op dit moment onvoldoende waarborgen bestaan en er onvoldoende draagvlak is om te rechtvaardigen de ontwikkelingen ‘volgens plan’ door te laten gaan. 
Namens zijn leden doet het hierbij een dringend beroep op U en de beleidsbepalende instanties om in ieder geval voorlopig af te zien van de invoering van het DBC systeem als registratie en declaratie systeem en ruimte te creëren om de vereiste waarborgen te laten realiseren en het draagvlak te vergroten en te versterken.
 
Hoogachtend,
namens het bestuur,
W.F. Maillette de Buy Wenniger, voorzitter
 
cc:     Vaste Kamercommissie Volksgezondheid;
College Bescherming Persoonsgegevens;  
Zorgverzekeraars Nederland;
Nederlands Psychoanalytisch Genootschap;
Nederlands Psychoanalytische Groep;
Nederlandse Vereniging voor Psychoanalytische Psychotherapie;
Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie;
Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie;
Nederlandse Vereniging van Vrijgevestigde Psychotherapeuten;
Nederlands Instituut van Psychologen;
GGZ Nederland
 
Commentaar Vanuit DeVrijePsych:
Het is ook in beroepspolitieke zin een belangrijke gebeurtenis dat de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse (NVPA) zich als eerste wetenschappelijke vereniging tegen de DBC's keert.
 
De NVPA acht de toepassing van DBC's vanuit psychiatrische en psychotherapeutische optiek onjuist. Zie in dit verband ook het artikel van collega Ronald van den Berg in Medisch Contact van 24 maart 2006: http://www.devrijepsych.nl/?pagina=DBC%20deugt%20niet%20(DBC)&id=89. DBC's berusten op het fenomenologische (en niet diagnostische) classificatiesysteem DSM-4 dat, zeker bij een psychotherapeutische populatie, weinig zegt over de onderliggende problematiek.
 
Tevens verwerpt de NVPA DBC's om reden van beroepsgeheim en bescherming van privacy. Zij refereert hierbij aan Artikel 7:457,lid 1 van het Burgerlijk Wetboek (Wet op de geneeskundige behandelovereenkomst) waarin de geheimhoudingsplicht is vastgelegd. Zie:http://www.hulpgids.nl/wetten/wgbo-tekst.htm. Deze geheimhoudingsplicht geldt niet "indien het bij of krachtens de wet bepaalde daartoe verplicht". De door de NVPA gerefereerde brief PTZ/2590826 van de Minister (http://www.minvws.nl/images/ptz-2590826_tcm10-65980.pdf, onder punt 3) stelt dat artikel 87 van de Zorgverzekeringswet (Zvw), inhoudende dat "Een zorgaanbieder …gegevens betreffende de gezondheid verstrekt … aan zorgverzekeraar… die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de zorgverzekering…", een dergelijke geheimhoudingsplicht ontheffende bepaling vormt. Zie in dit verband ook "Arts, gedwongen informant van de verzekeraar", op http://www.devrijepsych.nl/?pagina=Med.Ber.geh.%20(LN)&id=47.
Misschien is dit alles wat al te detaillistisch, maar u kunt de achtergronden opzoeken mocht u daar zin in hebben. En de Zorgverzekeringswet kunt u zelf googlen.
 
Bravo!, Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse. In alle respect, als een schaap over de brug is volgen er meer. Hopelijk worden andere psychotherapieverenigingen hierdoor geïnspireerd. En dan de beroepsverenigingen NVvP en NVVP nog.
 
 
2. Over het anonimiseren van Diagnose Behandel Combinaties (DBC's) en onderhandelingen hierover door de beroepsverenigingen.
(zie ook: http://www.devrijepsych.nl/?pagina=Anonimisering&id=104)
 
De feiten:
 
DBC-registraties bestaan uit op naam van een patiënt gestelde DSM-4 classificaties en behandelactiviteiten. In de debecederings-programma's dienen als eerste de "persoonsgegevens" zoals naam, adres,  geboortedatum en dergelijke ingevoerd te worden.
 
DBC's dienen naar de mening van het zelfstandig bestuursorgaan College Tarieven Gezondheidszorg/Zorgautoriteit in oprichting  (CTG/Zaio) conform haar regel  "Verplichte aanlevering en verspreiding Minimale Dataset (GG/NR-100-031, 26 januari 2006)" aan het DBC Informatie Systeem (DIS) te worden geleverd. DIS verspreidt deze vervolgens onder verschillende belanghebbenden.
 
(Zie http://www.ctg-zaio.nl/apus/render.php?type=15&id=7837&template=default)
 
Bij DBC-registratie en -aanlevering is sprake van verplichting op basis van regelgeving door een bestuursorgaan; geen sprake is van een wet die hier expliciet toe verplicht.
 
Vanuit verschillende zijden  zijn min of meer ernstige bezwaren ingebracht tegen aanlevering aan het DIS van deze op naam gestelde medische gegevens.
 
Een groeiend aantal psychiaters en psychotherapeuten meent dat het medisch beroepsgeheim hierdoor onaanvaardbaar wordt opgerekt. Tevens  dat de privacy van hun patiënten wordt geschonden, en hun belangen kunnen worden geschaad. Het College Bescherming Persoonsgegevens heeft eveneens ernstige kritiek op de gang van zake. De beroepsverenigingen van psychiaters en psychotherapeuten hebben tenslotte ook hun zorgen over mogelijke privacyschendingen in meer of minder dringende bewoordingen tot uitdrukking gebracht.
 
Dit scala aan opvattingen heeft in de husselpot van overleggremia geleid tot voorstellen over  anonimisering van DBC-registraties. Naar verluidt is overleg over privacybescherming tussen beroepsverenigingen (NVvP en NVVP) en andere betrokken "partijen" op dit moment, april 2006, hoogst actueel. Dit overleg betreft niet alleen de privacyaspecten van DBC’s. Ook  andere zaken zoals de verplichting tot DBC-registraties bij zelf betalende patiënten en eventuele vermelding van medische data op declaraties zijn onderwerp van bespreking.
 
In het document "DIS00233 Versleutelen en anonimiseren DIS_bestanden V1.0 definitief.doc" d.d. 24-1-2006 van de Projectorganisatie DIS wordt de actuele wijze van anonimiseren beschreven en verplicht gesteld. Dit in afwachting van elektronische versleuteling, waarvan de aard nog niet bekend is.
 
Zie http://www.dbcggz.nl/cms/data/attachments/250/bestand/dis00233%20versleutelen%20en%20anonimiseren%20dis-bestanden%20v1.0%20definitief.pdf
 
De identiteit van een patiënt dient geanonimiseerd te worden tot:
 
1. De vier cijfers van de postcode, aangevuld met AA. Formaat: nnnnAA.
2. Het huisnummer.
3. Het geboortejaar, de dag/maand wordt 0101. Formaat: jjjj0101.
  
Op de website www.postcode.nl kan men de gegevens 1. en 2. invoeren, onder weglating van de letters van de postcode. Hierdoor kan het aantal mogelijke adressen van de potentieel geanonimiseerden veelal tot enkele tientallen worden teruggebracht. In een gemeentelijke basisadministratie (GBA) kan door zoeken op de combinatie van deze adressen en het geboortejaar de cirkel nog verder worden verkleind. Een en ander is afhankelijk van bevolkingsdichtheid (hoog- en laagbouw, urbanisatie) en voorkomen van geboortejaren. Het is denkbaar dat op een specifieke combinatie van postcodecijfers en huisnummer bijvoorbeeld slechts één 82-jarig individu kan wonen. Deze exercitie is met daartoe ontworpen software automatisch uit te voeren. De samenwerking van de verschillende instellingen en hun respectieve databestanden waarin bovendien elk individu wordt geïdentificeerd met Sofi-nummer (BurgerServiceNummer) is reeds ver doorgevoerd.
 
Bovenstaande geldt in afwachting van elektronische versleuteling (anonimisering). Hoe dit laatste in zijn werk zal gaan is onbekend. Naar verluidt geschiedt dit door een klein programma aan de bestaande DBC-programmatuur toe te voegen. Technisch zou dit niet zeer gecompliceerd zijn. Het weer verwijderen of wijzigen van deze toevoeging dus ook niet.
 
De DBC-systematiek is (onder meer) bedoeld als declaratiebasis. Het lijkt niet waarschijnlijk dat verzekeraars vanaf 2007 anonieme declaratie-DBC’s  zullen aanvaarden. Net zomin als zij dat nu in de somatische geneeskunde doen.
 
Samenvatting:
Onder psychiaters en psychotherapeuten en binnen het College Bescherming Persoonsgegevens leven bezwaren tegen het op naam van patiënten aanleveren van DBC's. De actuele en mogelijk toekomstige wijzen van anonimiseren van DBC's zijn hierboven aangeduid.
Hierover, en over andere aspecten van DBC's, is actueel overleg tussen de beroepsverenigingen en "Den Haag".
 
Commentaar Vanuit DeVrijePsych:
De hierboven beschreven wijze van "anonimiseren" via postcodecijfers, straatnummer en geboortejaar is inadequaat.
 
Tevens moet overwogen worden dat de DBC registratie niet alleen de gegevens van de patiënt vastlegt maar ook de behandelgewoontes van de (niet-geanonimiseerde) behandelaar. Verzekeraars zullen op basis van laatstgenoemde gegevens de snel- en kortwerkende, en dus relatief goedkope, psychiaters en psychotherapeuten contracteren, en hun (bijvoorbeeld psychoanalytisch georiënteerde en dus veelal) langduriger en grondiger behandelende collegae uitsluiten.
 
Het “anonimiseren” is bedoeld als sociale techniek van bureaucratenzijde, met als doel om psychiaters en psychotherapeuten die uit het oogpunt van handhaving van beroepsgeheim en  privacybescherming bezwaren hebben (voorlopig) de wind uit de zeilen te nemen.
 
DBC's zijn controle- en beheersingsinstrumenten der beleidsmatige en financiële machthebbers zijn. Zij tasten de professionele zelfstandigheid van psychiaters en psychotherapeuten aan. Zie in dit verband: http://www.devrijepsych.nl/?pagina=Tijdschr.%20v.%20Psychot&id=100
 
DBC's moeten categorisch van de hand gewezen worden. Wel of niet "geanonimiseerd".
 De hierboven aangeduide gesprekken tussen de beroepsverenigingen en "Den Haag" zijn overbodig en gevaarlijk omdat zij slechts kunnen leiden tot concessies aan het uitgangspunt: categorale afwijzing.
 
De beroepsverenigingen zouden moeten volstaan met een schriftelijke mededeling dat zij hun leden zullen adviseren af te zien van DBC registraties en aanlevering daarvan. Zij hebben immers tot taak de autonomie van de professionals te bewaken. En niet te verkwanselen.
 
 
3. Moeten ook behandelingen bij zelfbetalers gedebecedeerd worden? DBC GGZ, ministerie en College Tarieven Gezondheidszorg/Zorgautoriteit in oprichting (CTG/Zaio) vinden van wel. Een correspondentie met commentaar.
 
De feiten:
De volgende correspondentie is met de afdeling voorlichting van DBC GGZ en een van ons (KM) uitgewisseld. Hieruit blijkt dat DBC GGZ, Ministerie en College Tarieven Gezondheidszorg van mening zijn dat ook bij patiënten die hun behandeling geheel zelf betalen DBC-registratie en aanlevering daarvan bij DBC Informatie Systeem verplicht is. Echter, vele zelfbetalers doen dit juist omdat zij niet gedebecedeerd wensen te worden. DeVrijePsych is hierover juridisch advies aan het inwinnen. Een proefproces wordt overwogen
 
1.
Sent: Monday, April 10, 2006 7:52 PM
Subject: Reactieformulier www.dbcggz.nl
 
Moet  DBC-registratie worden verricht
a. bij geheel zelfbetaalde behandeling?
b. bij een geheel zelfbetaalde leertherapie?
Zo ja, op grond van welke specifieke regelingen?
Bij voorbaat dank.
 
2.
Verzonden: donderdag 13 april 2006 17:12
Aan: Kaspar Mengelberg
Onderwerp: Re: Reactieformulier www.dbcggz.nl
 
Geachte heer Mengelberg,
De DBC systematiek geldt voor alle patiënten die in de tweede lijns
curatieve GGZ behandeld worden. Dit omvat ook de zorg voor de zogenaamde zelfbetalers.
 
Het standpunt van VWS omtrent zelfbetalers is: ook voor zelfbetalers
moet de zorg in DBC-termen geregistreerd worden en aan het DIS worden
aangeleverd. Omdat de gegevens van de zelfbetalers niet naar de
zorgverzekeraar gestuurd hoeven worden, hoeven de DBC's van de
zelfbetalers niet aan de zorgverzekeraar aangeboden te worden. Het DIS
levert de gegevens aan die partijen, die deze gegevens nodig hebben voor
het uitvoeren van hun wettelijke taken (CBS, CVZ, Stichting DBC
Onderhoud etc). Dit is dus een gescheiden stroom van de declaratie bij
de zorgverzekeraar.
 
De wettelijke verankering hiervan staat in de beleidregels van
het CTG (op de website van het ctg, dossiers, dbc GGZ).
 
Met vriendelijke groeten,
 
Cassandra Koning
Helpdesk DBC GGZ
 
3.
Sent: Thursday, April 13, 2006 7:44 PM
Subject: DBC-registratie bij zelfbetalende patiënten
 
Geachte mevrouw Koning,
Dank voor uw reactie, die niet volledig is.
 
Ik vroeg u om de specifieke regelingen op grond waarvan, volgens u, DBC-registraties ook bij zelfbetalende patiënten verricht zouden moeten worden. U verwijst mij echter naar ongespecificeerde beleidsregels van het CTG.
 
Van DBCGGZ meen ik te mogen verwachten mij te kunnen informeren over de exacte wettelijke achtergrond van de door u geponeerde verplichting tot de registraties.
 
Ik verzoek u vriendelijk dit alsnog te willen doen.
 
Bovendien stelde ik u een vraag inzake de leerpsychotherapie die de persoon die in opleiding is zelf betaalt. Ik verzoek u ook deze vraag als nog te willen (doen) beantwoorden.
 
Bij voorbaat dank voor de te nemen moeite,
Kaspar Mengelberg, psychiater
 
4.
Verzonden: vrijdag 14 april 2006 10:58
Aan: Kaspar Mengelberg
Onderwerp: Re: DBC-registratie bij zelfbetalende patienten
 
Geachte heer Mengelberg,
In dit kader is een aantal specifieke regelingen van belang. De nummers verwijzen naar de specifieke Nadere Regel van CTG/ZAio.
 
Regeling Instructie DBC-registratie
GG/NR-100.032 -> geldig vanaf 1 maart 2006
GG/NR-100.019 -> geldig van 1 januari 2006 tot 1 maart 2006)
 
In deze Regel is wettelijk verankerd hoe en wat er geregistreerd moet worden voor de tweedelijns curatieve ggz. Hierin wordt expliciet melding gemaakt dat voor alle zorg die geleverd wordt in de 2elijns curatieve ggz geregistreerd dient te worden. Voor zelfbetalers wordt hierin geen uitzondering gemaakt. De zorg die aan zelfbetalers wordt geleverd valt in de basisverzekering, dus is dat verzekerde zorg. Het feit dat de patiënt ervoor kiest om het zelf te betalen, doet daar niets aan af.
Verplichte aanlevering en verspreiding Minimale Dataset GGZ
 GG/NR-100.031
 
Deze regeling is de wettelijke verankering van de aanlevering van de DBC-registratiegegevens aan het DIS. Hier gaat het om alle DBC-registraties (zie Regeling Instructie DBC-registratie wat daar onder valt: ook zelfbetalers).  
De tekst van deze Nadere regel wordt nog aangepast ivm persoonsgegevens die genoemd worden in de MDS, maar die niet als zodanig worden aangeleverd.
 
Uw vraag over de ‘leerpsychotherapie die de persoon die in opleiding is zelf betaalt’ in relatie tot de DBC-systematiek is ons volstrekt onduidelijk. Kunt u hierop een toelichting geven?
 
Met vriendelijke groeten,
 Cassandra Koning
Helpdesk DBC GGZ
 
5.
(verzonden 14 april 2006)
Geachte mevrouw Koning,
Dank voor uw bericht.
 
Mijn vraag over de leertherapie licht ik hieronder toe.
 
Psychiaters en psychotherapeuten ondergaan in het kader van hun opleiding tot psychotherapeut (meestal)  ook een eigen psychotherapie, die leer(psycho)therapie wordt genoemd. Zij doen dit om meerdere redenen, waaronder het zelf te ervaren wat het betekent om in psychotherapie te zijn, en om de eigen problematiek onder ogen te zien en te (doen) behandelen. Zo behoort het ook standaard tot de psychoanalytische opleiding om zelf in psychoanalyse te gaan. Degene die in opleiding is voor psychotherapeut zoekt daartoe een ervaren collega en gaat zelf in behandeling. En betaalt deze behandeling zelf. In opzet verschillen deze (leer)psychotherapieën niet van reguliere psychotherapieën. De duur en intensiteit van deze leer psychotherapieën verschillen in de praktijk. Van een maal per week gedurende, pakweg, een jaar, tot vijfmaal per week, gedurende vele jaren.
 
Zelf ben ik psychiater en psychotherapeut. Vanuit deze optiek vraag ik mij het volgende af. Ben ik verplicht om een DBC-registratie aan te leggen en aan DIS aan te leveren in het geval dat een psychotherapeut in opleiding bij mij een dergelijke psychotherapeutische behandeling ondergaat, en deze zelf betaalt?
 
Ik hoop mijn vraag hiermee voldoende te hebben toegelicht.
In afwachting van uw reactie,
Met vriendelijke groeten,
Kaspar Mengelberg
6.
Verzonden: zondag 16 april 2006 1:16
Aan: 'info@dbcggz.nl'
Onderwerp: Aan: DBCGGZ, afdeling voorlichting
Aan: DBCGGZ, afdeling voorlichting
 
Geachte mevrouw Cassandra Koning,
Per separate email heb ik reeds mijn vraag omtrent de leertherapie, die u onduidelijk was, toegelicht. (…)
 
Mijn vraag luidde of bij zelfbetalende patiënten DBC-registratie en aanlevering daarvan een verplicht karakter hebben. U beantwoordde deze vraag bevestigend.
 
Ik heb inmiddels de drie door u genoemde documenten bestudeerd. In geen van deze documenten staat expliciet dat over zorg die de patiënt uit eigen middelen betaalt een DBC-registratie aangeleverd moet worden.
 
In de documenten staan de volgende relevante passages.  
 
1.    GG/NR-100.019 meldt onder 2.2.1:
“(..) Voor alle patiënten die in behandeling zijn bij de instelling/praktijk worden DBC’s geregistreerd voor zover de zorg onder de zorgverzekeringswet valt/zou vallen. (…)”.
 
(Zie: http://www.ctg-zaio.nl/apus/render.php?type=15&id=7464&template=default)
 
2. GG/NR-100.032 meldt onder 2.2.4:
“(…)Voor alle patiënten die in behandeling zijn bij de instelling/praktijk geldt de DBC-registratie. Dit voorzover de zorg onder de zorgverzekeringswet valt/zou vallen. (…)”
 
(Zie: http://www.ctg-zaio.nl/apus/render.php?type=15&id=7875&template=default)
 
3. GG/NR-100.031 meldt onder 4:
 
 “Op grond van artikel 30a lid 1 WTG zijn organen voor gezondheidszorg gehouden de informatie te registreren zoals gespecificeerd in de navolgende tabel. De informatie heeft betrekking op alle cliënten die op 1 januari 2006 in zorg zijn of nadien in zorg komen, voorzover het geestelijke gezondheidszorg betreft die onder de zorgverzekeringswet valt.
(Onderstrepingen van mij, KM)
 
(Zie: http://www.ctg-zaio.nl/apus/render.php?type=15&id=7837&template=default)
 
De onderstreepte zinsdelen (of zin) beginnen met de begrenzende woorden “voor zover” respectievelijk “voorzover”. Deze woorden duiden op een beperking van “alle patiënten (cliënten)” tot hen die binnen het kader van de genoemde verzekeringswet zorg ontvangen. Bij patiënten (cliënten) wier zorg  buiten het kader van de verzekeringswet valt is DBC-registratie dus niet aan de orde en niet verplicht.
Zelfbetalende patiënten maken geen gebruik van rechten die hen op basis van de zorgverzekeringswet toekomen, en aan hen verleende zorg valt buiten het kader van deze wet.
 
Anders gezegd, de onderstreepte woorden zouden geen betekenis hebben wanneer letterlijk alle zorg volgens DBC-systematiek geregistreerd zou moeten worden.
 
Ik concludeert dat uw voorlichting inhoudende dat “voor alle zorg die geleverd wordt in de 2elijns curatieve ggz geregistreerd dient te worden” dus onjuist is.
(Vet van u)
 
Dit leidt tot het volgende dringende verzoeken aan u.
 
1. Ik verzoek u mijn bovenstaande opmerkingen op deskundig niveau te laten beoordelen, en hierover aan mij te doen berichten.
2. Ik verzoek u in afwachting hiervan deze wellicht onjuiste voorlichting te staken.
Met verschuldigde hoogachting,
Kaspar Mengelberg, psychiater en psychotherapeut
 
7.
Verzonden: woensdag 19 april 2006 15:24
Aan: Kaspar Mengelberg
Onderwerp: Re: DBCGGZ, afdeling voorlichting
 
Geachte heer Mengelberg,
Voordat ik het reeds eerder door mij gegeven antwoord nogmaals aan u zal toelichten, wil ik aangeven dat wij niet van mening zijn dat aan u onjuiste informatie wordt verstrekt. In de hieronder door u onderstreepte passages van de eerder door mij genoemde Nadere regels van het CTG, merkt u zelf ook op dat de DBC registratie geldt voor patiënten, voor zover de zorg onder de zorgverzekeringswet valt/ zou vallen. Het gaat hierbij dus niet om de betalingswijze van de patient, maar om de geleverde zorg. Als de geleverde zorg onder de zorgverzekeringswet zou vallen geldt dat DBC registratie verplicht is. Het feit of patienten deze geleverde zorg zelf betalen doet hier niets aan af. Ook voor zelfbetalende patienten zullen dus DBC's geregistreerd en aan het DIS aangeleverd moeten worden. De DBC gegevens van zelfbetalende patienten worden uiteraard niet naar de verzekeraar gestuurd.
De Nadere regels zijn door het CTG in samenspraak met het ministerie van VWS opgesteld. Over andere informatie beschikken wij niet. Als u een andere mening bent toegedaan omtrent de DBC registratie voor zelfbetalers, kunt u het beste contact opnemen met het CTG danwel het ministerie van VWS.
 
Voor wat betreft uw vraag omtrent de leertherapie kan ik ook hier antwoorden dat de DBC registratie verplicht is voor patienten, voor zover de zorg valt/ zou vallen onder de zorgverzekeringswet. Uit uw toelichting blijkt dat het niet gaat om patienten met een psychiatrische diagnose (is er sprake van een formele verwijzer?), maar dat de leertherapie ondergaan wordt in het kader van de opleiding (of bijscholing) tot psychotherapeut. Dit is geen zorg die valt/ zou vallen onder de zorgverzekeringswet. Er hoeven geen DBC's geregistreerd te worden voor de in het kader van de opleiding gegeven leertherapie aan (aanstaand) collegae.
 
Met vriendelijke groeten,
Cassandra Koning
Helpdesk DBC GGZ
 
Commentaar Vanuit DeVrijePsych:
Het is treffend dat DBC GGZ aanvankelijk niet blijkt te weten wat een leertherapie is.
Belangrijker is dat DBC GGZ, sprekend namens het Ministerie en CGT/Zaio, vast houdt aan het standpunt dat ook bij zelfbetalende patiënten DBC-registratie en aanlevering aan DIS verplicht is. Dit zou betekenen dat psychotherapie zonder DBC-registratie in Nederland (legaal) niet meer mogelijk is, behalve in geval van leertherapie. Dit is buitengewoon ernstig. En hierover is dringend juridisch advies gewenst.
 
Het is te verwachten dat DBC GGZ cum suis zullen persisteren, en dat CTG/Zaio bij een in haar ogen geschikte overtreding een ambtelijke boete (waartoe zij bevoegd is) zal opleggen. Hiertegen kan dan door het slachtoffer- op zijn of haar kosten- geprocedeerd worden, zodat uiteindelijk en na lange tijd de hoogste rechter het pleit zal beslissen. 
 
Wij leven naar het lijkt in sommige opzichten in een totalitaire staat. Bureaucratogene metastases alom.
 
Hier moet men zich weer afvragen of, en zo ja waarom, de beroepsverenigingen te weten de NVvP, de NVVP en de Orde van Medisch Specialisten, kennelijk geslapen hebben. Maar misschien is zelfs deze vraag onterecht. De besturen van de verenigingen hebben zich sinds jaren aan de DBC's op veelvormige wijze gecommitteerd, en daarmee grote schade berokkend. Zie in dit verband ook: http://www.devrijepsych.nl/?pagina=Ontstaan%20DBC's&id=55
 
Moge u moed putten uit bovenstaande bloemen op de mestvaalt, en onderstaande parel, met vriendelijke groeten, in deze eerste aflevering van
 
Vanuit DeVrijePsych.
 
 
Pieter Bruegel de Oudere 1525 – 1569
De toren van Babel
(Genesis 11:4)
olieverf op paneel (60 × 75 cm) — 1563
Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam